Rodziny zastępcze

Poradnictwo rodzinne, rodziny zastępcze

Marta Piórkowska – Pracownik socjalny,

tel. (0-23) 698 01 35

Zadania Centrum wynikające z ustawy o pomocy społecznej

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej określa zadania i organizację pomocy społecznej, rodzaje świadczeń oraz zasady i tryb ich udzielania, a także zasady i tryb postępowania kontrolnego w zakresie pomocy społecznej.

Pracownicy PCPR w Działdowie realizują zadania wynikające z w/w ustawy.

Rodzina zastępcza – rodzina w której umieszcza się małoletnie dziecko w celu sprawowania nad nim opieki i jego wychowania, w wypadku, gdy jego naturalni rodzice nie spełniają swojej funkcji.

Zadaniem Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Działdowie jest poszukiwanie kandydatów na rodziny zastępcze, które mogłyby zaopiekować się dziećmi całkowicie lub częściowo pozbawionymi opieki. Kandydatami na rodziny zastępcze powinny być osoby o czystych intencjach i sercach otwartych na dziecięce potrzeby, które zapewnią wychowankom nie tylko schronienie i opiekę, ale także bezpieczeństwo i ciepło rodzinne. Centrum organizuje opiekę w rodzinach zastępczych oraz udziela pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania umieszczonych w nich dzieci. Głównym celem istnienia rodzin zastępczych jest zmniejszenie liczby dzieci trafiających do placówek opiekuńczo – wychowawczych oraz zapewnienie małoletnim optymalnych warunków rozwoju i wychowania w prawidłowo funkcjonującej rodzinie. Dzieci są umieszczane poza domem rodzinnym z powodów niezdolności lub niechęci rodziców do dalszego sprawowania opieki, znęcania się lub zaniedbania stanowiącego niebezpieczeństwo dla dziecka, utraty rodzica na skutek śmierci, porzucenia lub uwięzienia, poważnej choroby rodzica o charakterze fizycznym lub psychicznym.

Na dzień 31 maja 2011r na terenie powiatu działdowskiego funkcjonowało 75 rodzin zastępczych w których, na mocy postanowienia sądu, zostały umieszczone dzieci. W grupie tych rodzin są rodziny spokrewnione i niespokrewnione z dzieckiem, oraz zawodowa rodzina zastępcza o charakterze pogotowia rodzinnego.

Rodziny zastępcze są objęte przez PCPR świadczeniami pieniężnymi, które przyznane są w drodze decyzji administracyjnych. Świadczenia te są wypłacane jako miesięczna pomoc na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dzieci, jednorazowa pomoc na pokrycie niezbędnych wydatków związanych z potrzebami dzieci przyjmowanych do rodzin zastępczych, oraz wynagrodzenia dla zawodowej rodziny zastępczej.

Pracownik socjalny Centrum, co najmniej raz na 6 miesięcy, odwiedza rodziny zastępcze.

Kandydaci na rodziny zastępcze przechodzą specjalistyczne szkolenie natomiast rodziny zastępcze uczestniczą w organizowanych szkoleniach mających na celu podniesienie kompetencji wychowawczych. Szkolenia te obejmują zagadnienia związane z potrzebami i uczuciami dzieci opuszczonych, zagrożeniami okresu dorastania itp. Doskonalą również umiejętności rozwiązywania problemów wychowawczych oraz metod usprawniania komunikacji interpersonalnej w rodzinie.

Rodziny zastępcze dzielą się na:

    1. spokrewnione z dzieckiem (kiedy dzieckiem opiekuje się krewny, np. babcia)
    2. niezawodowe (kiedy opiekunem jest osoba niespokrewniona z dzieckiem)
    3. zawodowe, niespokrewnione z dzieckiem rodziny zastępcze:

(rodziny, w których jednorazowo przebywa od trojga dzieci)

    •  specjalistyczne (rodziny, w których przebywa maksymalnie troje dzieci niedostosowanych społecznie, chorych, albo wymagających szczególnej opieki),
    •  o charakterze pogotowia rodzinnego (rodziny, do których trafia nie więcej niż trójka dzieci i przebywa w nich do czasu uregulowania sytuacji prawnej).

Bezpośrednimi wykonawcami i koordynatorami zadań opiekuńczych w stosunku do dzieci i rodzin wymagających takiej pomocy, są pracownicy powiatowych centrów pomocy rodzinie. Są oni także wykonawcami postanowień sądowych w części dotyczącej zapewnienia rodzinie zastępczej stosownej pomocy.

CHCESZ ZOSTAĆ RODZINĄ ZASTĘPCZĄ?

Zobacz jakie warunki musisz spełniać, a także jakie dokumenty będą Ci potrzebne i gdzie zgłosić się po pomoc.

Aby zostać rodziną zastępczą musisz być w związku małżeńskim, albo być osobą samotną. Pełnienie funkcji rodziny zastępczej oraz prowadzenie rodzinnego domu dziecka może być powierzone osobom, które (art. 42ust. 1 ustawy z dnia 09.06.2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej):

1.

1) dają rękojmię należytego sprawowania pieczy zastępczej;

2) nie są i nie były pozbawione władzy rodzicielskiej, oraz władza rodzicielska nie jest im ograniczona ani zawieszona;

3) wypełniają obowiązek alimentacyjny – w przypadku gdy taki obowiązek w stosunku do nich wynika z tytułu egzekucyjnego;

4) nie są ograniczone w zdolności do czynności prawnych;

5) są zdolne do sprawowania właściwej opieki nad dzieckiem, co zostało potwierdzone zaświadczeniami o braku przeciwwskazań zdrowotnych do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenia rodzinnego domu dziec-ka, wystawionymi przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej;

6) przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

7) zapewnią odpowiednie warunki bytowe i mieszkaniowe umożliwiające dziecku zaspokajanie jego indywidualnych potrzeb, w tym:

a) rozwoju emocjonalnego, fizycznego i społecznego,

b) właściwej edukacji i rozwoju zainteresowań,

c) wypoczynku i organizacji czasu wolnego.

2. Pełnienie funkcji rodziny zastępczej niezawodowej lub zawodowej oraz prowadzenie rodzinnego domu dziecka może być powierzone osobom, które nie były skazane prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe.

3. W przypadku rodziny zastępczej niezawodowej co najmniej jedna osoba tworzą-ca tę rodzinę musi posiadać stałe źródło dochodów.

4. Rodzina zastępcza oraz prowadzący rodzinny dom dziecka sprawujący pieczę zastępczą nad dzieckiem mogą czasowo, za zgodą starosty, sprawować pieczę zastępczą nad tym dzieckiem poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

5. Sprawowanie pieczy zastępczej nad dzieckiem może być czasowo powierzone, za zgodą starosty, rodzinie zastępczej lub prowadzącemu rodzinny dom dziecka,

Szkolenia dla rodzin zastępczych:

Każdy kandydat na rodzinę zastępcza musi przejść odpowiednie szkolenia – zwykle szkolenia takie trwają około 3 miesięcy. W Polsce istnieje kilkanaście programów szkoleniowych zatwierdzonych przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej. Podczas kursu kandydaci zapoznają się między innymi z zasadami funkcjonowania rodzin zastępczych, typowymi problemami związanymi z opieką zastępczą oraz sposobami radzenia sobie z nimi. Większość programów opiera się na zajęciach prowadzonych metodą warsztatów.

Na jaką pomoc możesz liczyć

Jeśli zdecydujesz się na pełnienie roli rodziny zastępczej, możesz liczyć na pomoc finansową, której wysokość ustalana jest zgodnie z art. 80 ust. 2, art.81 oraz art. 85 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Dodatkowo, rodziny zastępcze zawodowe otrzymują wynagrodzenie z tytułu świadczonej opieki i wychowania.

I. Rodzina zastępcza – to prawna forma opieki nad małoletnim dzieckiem, którego biologiczni rodzice są nieznani albo pozbawieni władzy rodzicielskiej, lub którym ograniczono władzę rodzicielską.

Decydując się na zostanie opiekunem zastępczym należy pamiętać przede wszystkim o istocie opieki zastępczej, którą jest pomoc dziecku i rodzinie. Rodzina otrzymuje wówczas z Centrum Pomocy Rodzinie pomoc pieniężną na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej określonej przez ustawę o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej i rozporządzenie Rady Ministrów w wysokości zależnej między innymi od sytuacji zdrowotnej dziecka, jego wieku i dochodu.

Rodzina zastępcza również podlega kontroli ze strony Sądu i Organu finansującego (PCPR-u).

II. Wymagane dokumenty, aby otrzymać pomoc pieniężną:

  • postanowienie Sądu,
  • dowody osobiste rodziców zastępczych,
  • urodzenia dziecka skierowanego do rodziny zastępczej,
  • adres zamieszkania rodziców biologicznych,
  • akty zgonu rodziców biologicznych dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej (w przypadku, gdy rodzice nie żyją),
  • zaświadczenie o pełnionym obowiązku szkolnym przez dziecko kierowane do rodziny zastępczej,
  • zaświadczenia o dochodach rodziny, (netto)
  • o pozostałych członkach rodziny,
  • podanie o przyznanie pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej,
  • podanie o przyznanie pomocy pieniężnej na zagospodarowanie,
  • oświadczenie rodziców zastępczych o miejscu pobytu dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej.

III. Zadania i obowiązki osób pracujących na stanowisku ds. rodzin zastępczych

  1. Praca socjalna, przeprowadzanie wywiadów środowiskowych z rodzinami zastępczymi, rodzicami biologicznymi oraz pełnoletnimi wychowankami rodzin zastępczych.
  2. Przyjmowanie wniosków małżeństw lub osób o ustanowienie ich rodziną zastępczą.
  3. Prowadzenie rejestru rodzin zastępczych.
  4. Pomoc w usamodzielnianiu i integracji ze środowiskiem osób opuszczających rodziny zastępcze, przyznawanie specjalnego świadczenia pieniężnego, przyjmowanie i weryfikowanie indywidualnych wniosków w/w osób,
  5. Przygotowywanie decyzji administracyjnych oraz wypłata tych świadczeń, planowanie środków na realizację w/w zadań.
  6. Przygotowywanie decyzji administracyjnych określających odpłatność rodziców naturalnych za pobyt ich dzieci w rodzinach zastępczych. Zwalnianie z odpłatności w szczególnych wypadkach.
  7. Przyjmowanie interesantów i udzielanie porad.
  8. Przygotowywanie porozumień dla innych powiatów, z których pochodzą wychowankowie rodzin zastępczych lub do których trafiły dzieci pochodzące z terenu Powiatu Działdowskiego.

Miejsce składania wniosków: Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Działdowie

Tryb Odwoławczy:

Od decyzji, o których mowa w rozdziale III pkt 5 służy odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie za pośrednictwem Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Działdowie w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia.

Podstawa prawna:

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej z dnia 9 czerwca 2011 r. ( Dz. U. z 2013 r. poz. 135).